Geplaatst op 30 augustus 2025, 16:07 uur door de redactie
Voor veel gezinnen is de vakantie een periode om te ontspannen, even weg van werk,
school en verplichtingen. Voor iemand met autisme kan dit echter heel anders voelen. Waar
de een vakantie ziet als vrijheid en avontuur, kan het voor een ander juist een bron van
spanning zijn.
Net zoals daten, is ook een eerste vakantie enorm spannend. Het wegvallen
van de vaste dagstructuur, de verandering van omgeving en het onbekende van nieuwe
geluiden, geuren en indrukken zorgen vaak voor onrust of zelfs overprikkeling. Een reis die
bedoeld is om plezierig te zijn, kan daardoor onverwacht stressvol uitpakken. Dat betekent
gelukkig niet dat vakantie vieren onmogelijk is. Integendeel, met de juiste voorbereiding kan
een vakantie ook voor iemand met autisme een positieve ervaring worden. Het helpt om
ruim van tevoren te praten over wat er gaat gebeuren, foto’s of filmpjes te bekijken van de
plek waar je naartoe gaat en samen een eenvoudig dagschema te maken. Zo wordt de reis
voorspelbaarder en voelt het minder alsof alles ineens anders is.
Een vakantie betekent bijna altijd een andere plek, en dat kan best spannend zijn. Daarom
helpt het om vooraf samen foto’s en video’s van het vakantieadres te bekijken. Ga je
bijvoorbeeld naar een regio als Puglia, laat dan beelden zien van het huisje, de camping of
het hotel en de omgeving. Zo wordt het minder onbekend en ontstaat er meer
voorspelbaarheid. Ook het maken van een eenvoudig dagschema met activiteiten geeft
houvast en voorkomt dat iemand zich verloren voelt in een nieuwe situatie.
Op vakantie wil je natuurlijk iets ondernemen, maar volle dagen met drukke uitjes zijn vaak
te veel. Rustige activiteiten in de buitenlucht werken vaak beter. Denk aan een korte
wandeling, een bezoek aan een klein museum of gewoon even spelen in de tuin van het
vakantieadres. In Zuid-Italië zijn er bijvoorbeeld veel prikkelarme plekken die geschikt zijn
voor een kort uitstapje. Een bezoek aan Ostuni, de beroemde witte stad, kan al een mooie
ervaring zijn wanneer je dit rustig aanpakt en niet te veel tegelijk plant. Combineer zo’n
uitstapje altijd met voldoende rustmomenten, zodat er tijd is om weer te ontprikkelen.
Een vakantie verloopt zelden helemaal volgens plan, maar duidelijke afspraken kunnen veel
rust geven. Bespreek bijvoorbeeld hoeveel schermtijd er is, wanneer er gegeten wordt en
welke activiteiten op de planning staan. Houd ook ruimte over voor vrije tijd, zodat er niet de
hele dag iets “moet”. Een rustige plek waar iemand zich kan terugtrekken, zoals een
slaapkamer of een hoekje in de tuin, kan wonderen doen.
Misschien wel de belangrijkste tip: stel de lat niet te hoog. Veel ouders hebben de neiging
om tijdens een vakantie van alles te willen ondernemen, omdat het “nu eindelijk kan”. Maar
een vakantie hoeft echt niet volgepland te zijn om waardevol te zijn. Soms kan een rustige
middag samen gamen, lezen of gewoon helemaal niets doen minstens zo betekenisvol zijn
als een drukke dag vol uitstapjes. Juist die eenvoudige momenten zorgen vaak voor de
meeste ontspanning, omdat er geen verwachtingen of deadlines aan verbonden zijn. Het
helpt om te accepteren dat niet alles hoeft en dat ook een klein succes een groot verschil
kan maken. Misschien lukt het vandaag alleen om een korte wandeling te maken of een
uurtje naar het strand te gaan dat is helemaal prima.